АВИАЦИЯЛЫҚ ИНЦИДЕНТТЕР ТУРАЛЫ ІСТЕР БОЙЫНША ДӘЛЕЛДЕУ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ЖАСАНДЫ ИНТЕЛЛЕКТ НЕГІЗІНДЕГІ РЕНДЕРИНГ

Авторлар

  • Кусайынова А. М. Академия управления МВД РК

DOI:

https://doi.org/10.63546/3005-2246.2026.15.3.029

Кілт сөздер:

авиациялық инцидент, жасанды интеллект, ЖИ-рендеринг, сот сараптамасы, дәлелдемелер, пилотсыз ұшу аппараттары, лазерлік әсер ету

Аңдатпа

Мақалада авиациялық қауіпсіздікке төнетін заманауи қатерлермен байланысты авиациялық инциденттерді тергеп-тексеру барысында жасанды интеллект технологияларын қолдану мүмкіндіктері зерттеледі. Зерттеудің өзектілігі әуе кемелері экипаждарына лазерлік әсер ету жағдайларының және авиациялық инфрақұрылым объектілерінің маңында пилотсыз ұшу аппараттарын пайдалану фактілерінің артуымен байланысты, бұл оқиғаның мән-жайларын анықтау мен дәлелдеу процесін күрделендіреді. Зерттеудің мақсаты авиациялық инциденттерді реконструкциялау кезінде жасанды интеллект рендерингін пайдаланудың процестік моделін әзірлеу және мұндай модельдеу нәтижелерінің қылмыстық сот ісін жүргізудегі жол берілетіндік шарттарын айқындау болып табылады. Зерттеудің әдіснамалық негізін формальды-заңдық, салыстырмалы-құқықтық, статистикалық әдістер, сондай-ақ модельдеу және сараптамалық тәжірибені талдау әдістері құрады. Авиациялық инциденттерді тергеп-тексерудің негізгі проблемасы сыртқы ықпал ету фактісін тіркеуде емес, оқиға механизмі мен құқық бұзушының әрекеттері мен туындаған салдар арасындағы себептік байланысты дәлелдеуде екені анықталды. Жасанды интеллект рендерингі технологиялары деректерді өңдеуді автоматтандыру және оқиға мән-жайларын көрнекі бейнелеу арқылы оқиғаларды реконструкциялау тиімділігін арттыруға қабілетті екендігі негізделді. Сот-сараптамалық қызметте жасанды интеллект негізіндегі реконструкция нәтижелерін пайдаланудың алты кезеңнен тұратын процестік моделі ұсынылды. Зерттеудің теориялық маңыздылығы жасанды интеллект технологияларын дәлелдеу жүйесіне интеграциялаудың ғылыми тәсілдерін дамытуда көрінеді, ал практикалық маңыздылығы ұсынылған модельді авиациялық инциденттерді тергеп-тексеру және сот сараптамаларын жүргізу барысында қолдану мүмкіндігімен айқындалады. Зерттеудің ғылыми жаңалығы авиациялық инциденттерге қатысты істер бойынша дәлелдеу жүйесіне жасанды интеллект рендерингін интеграциялаудың авторлық тәсілін әзірлеуде көрініс табады.

Жүктеулер

Жарияланды

2026-09-25

Журналдың саны

Бөлім

Қылмыстық құқық пен қылмыстық процесс
5 PDF: 8