Использование результатов частной детективной деятельности в уголовном процессе

Аңдатпа

Мақалада Қазақстан Республикасында қылмыстарды тергеп-тексеру барысында жекеше детективтік қызмет нәтижелерін пайдаланудың құқықтық алғышарттары мен іс жүргізу режимдері талданады. Формальды-құқықтық және салыстырмалы-құқықтық тәсілдер негізінде жеке детективтер дайындаған материалдарды қылмыстық іс жүргізуге ұсынудың нысандары (құжаттар, заттай дәлелдемелер, куәлар туралы мәліметтер), олардың ықтимал процессуалдық мәртебесі және қолданыстағы қылмыстық іс жүргізу заңнамасы мен сабақтас нормативтік актілерден туындайтын шектері айқындалады. Жол берілуішіліктің ең төменгі өлшемшарттары тұжырымдалады: пайда болу көзі мен алыну әдістерінің заңдылығы, дәлелдеудің заты мен шеңберіне қатыстылығы, мәліметтердің тексерілетіндігі мен сенімділігі, сақтау тізбегінің тұтастығын қамтамасыз ету, процесс қатысушыларының құқықтарын және жеке өмір құпиясын сақтау, сондай-ақ сот бақылауының болуы. Ресей, Қырғызстан, бірқатар еуропалық мемлекеттер мен АҚШ тәжірибесіне жасалған салыстырмалы-құқықтық шолу жеке іздестіру нәтижелерін қолданудың әлеуетін де, айқын процедуралар жоқ жерде туындайтын тәуекелдерді де көрсетеді. Жекеше детективтік қызметті жүйелі заңнамалық реттеудің және онымен қатар қылмыстық іс жүргізу нормаларын түзетудің қажеттілігі негізделеді: бұл материалдарды істің материалдарына қоса тіркеудің процессуалдық тетіктерін және оларды бағалаудың бірыңғай стандарттарын қамтамасыз етеді. Заңдылық, жарыспалылық және адам құқықтарын қорғау қағидаттарына сай құжаттау мен қоса тіркеу бойынша құқық қолданушыларға тәжірибеге бағдарланған ұсынымдар ұсынылады.